آزمایش صفحه فرود؛ ۷ مرحله افزایش نرخ تبدیل با تست A/B
فرض کنید برای تبلیغ یک دوره آموزشی ۲۰ میلیون تومان هزینه کردهاید. تبلیغات موفق شدهاند ۵ هزار نفر را به صفحه معرفی دوره هدایت کنند؛ اما تنها ۱۰۰ نفر فرم درخواست مشاوره را تکمیل کردهاند.
نرخ تبدیل صفحه برابر با ۲ درصد است.
حالا مدیر بازاریابی پیشنهاد میدهد بودجه تبلیغات دو برابر شود تا تعداد بیشتری متقاضی جذب شوند.
اما پیش از افزایش هزینه، یک سؤال مهم وجود دارد:
آیا میتوان با همان تعداد بازدیدکننده، درخواستهای مشاوره بیشتری دریافت کرد؟
شاید تیتر صفحه به اندازه کافی روشن نباشد. ممکن است فرم ثبتنام بیش از حد طولانی طراحی شده باشد یا دکمه درخواست مشاوره در جای مناسبی قرار نداشته باشد.
تغییر این عناصر میتواند بر رفتار مخاطب اثر بگذارد؛ اما بدون آزمایش نمیتوان با اطمینان گفت کدام تغییر نتیجه بهتری ایجاد خواهد کرد.
اینجاست که آزمایش صفحه فرود (Landing Page Testing) اهمیت پیدا میکند.
با استفاده از تست A/B میتوان نسخه فعلی صفحه را با نسخه اصلاحشده مقایسه کرد و بر اساس رفتار واقعی کاربران تصمیم گرفت.
در این مقاله، روش اجرای آزمایش صفحه فرود را در هفت مرحله آموزش میدهیم؛ از انتخاب فرضیه و طراحی آزمایش تا محاسبه نرخ تبدیل، بررسی اعتبار آماری و تصمیمگیری درباره تغییرات نهایی.
آزمایش صفحه فرود چیست؟
آزمایش صفحه فرود فرایندی است که در آن یک یا چند نسخه از صفحه ورودی کاربران بررسی میشوند تا مشخص شود تغییرات طراحی، محتوا یا تجربه کاربری چه اثری بر رفتار مخاطبان دارند.
برای مثال، ممکن است یک صفحه دارای دکمه «ثبت درخواست مشاوره» باشد.
در نسخه دوم، متن همان دکمه به «دریافت راهنمای انتخاب دوره» تغییر میکند.
سپس کاربران به شکل تصادفی میان دو نسخه تقسیم میشوند تا عملکرد آنها در شرایط قابل مقایسه بررسی شود.
هدف آزمایش میتواند افزایش ثبتنام، خرید، درخواست مشاوره یا انجام یک اقدام مشخص باشد.
البته صرف افزایش کلیک روی دکمه به معنی موفقیت تجاری نیست. باید مشخص شود این اقدام در ادامه به چه نتیجهای منجر میشود.
تست A/B چیست و چه تفاوتی با تغییر معمول صفحه دارد؟
تست A/B یا آزمون دو نسخهای، روشی برای مقایسه دو نسخه از یک صفحه یا عنصر دیجیتال است.
در این روش:
- نسخه A معمولاً صفحه فعلی و گروه کنترل است.
- نسخه B شامل تغییر مورد آزمایش است.
- مخاطبان واجد شرایط بهصورت تصادفی به دو گروه تخصیص داده میشوند.
- عملکرد نسخهها با معیارهای ازپیشتعیینشده مقایسه میشود.
فرض کنید قصد دارید تأثیر تیتر اصلی صفحه را بررسی کنید.
نسخه A:
«دوره MBA ویژه مدیران و صاحبان کسبوکار»
نسخه B:
«کسبوکارت به حضور دائمی تو وابسته است؟ با روشهای مدیریت و سیستمسازی آشنا شو.»
در این آزمایش، بهتر است سایر عناصر مهم صفحه ثابت بمانند تا بتوان تأثیر تغییر تیتر را جداگانه بررسی کرد.
تفاوت اصلی تست A/B با تغییر معمول صفحه در این است که بهجای مقایسه عملکرد قبل و بعد از یک تغییر، دو نسخه در شرایط زمانی مشابه آزمایش میشوند.
چنین رویکردی میتواند اثر عواملی مانند تغییر فصل، نوع ترافیک و نوسان کمپینها را کاهش دهد؛ البته به شرط آنکه تخصیص تصادفی و اجرای آزمایش بهدرستی انجام شده باشد.
برای مطالعه مبانی تخصیص کاربران و ارزیابی آزمایش، میتوانید به مستندات رسمی Statsig درباره آزمایشهای A/B مراجعه کنید.
چرا بهینهسازی صفحه فرود برای کسبوکار اهمیت دارد؟
صفحه فرود معمولاً یکی از نقاط مهم تبدیل توجه مخاطب به اقدام است.
تبلیغ میتواند کاربر را وارد سایت کند، اما تصمیم او برای ادامه مسیر تحت تأثیر اطلاعات، پیشنهاد و تجربهای قرار میگیرد که در صفحه مشاهده میکند.
کاهش اتلاف بودجه تبلیغاتی
اگر کاربران زیادی وارد صفحه شوند، اما تعداد کمی اقدام کنند، افزایش بودجه ممکن است فقط حجم ورودی کمبازده را بیشتر کند.
بررسی صفحه میتواند مشخص کند آیا مسئله از پیام، پیشنهاد یا فرایند تبدیل است.
بهبود کیفیت سرنخهای فروش
افزایش تعداد فرمهای تکمیلشده همیشه هدف نهایی نیست.
در بعضی کسبوکارها، فرم کوتاهتر ممکن است سرنخهای بیشتری ایجاد کند، اما بخشی از آنها شرایط خرید نداشته باشند.
بنابراین، کیفیت متقاضیان نیز باید بررسی شود.
شناخت بهتر رفتار مخاطب
آزمایشها میتوانند نشان دهند کدام نوع پیام، ترتیب اطلاعات یا اقدام پیشنهادی برای مخاطبان مشخص عملکرد مناسبتری دارد.
برای نمونه، ممکن است یک گروه به محتوای مسئلهمحور پاسخ بهتری دهد و گروه دیگر به معرفی دقیق خروجی خدمات علاقه بیشتری نشان دهد.
برای شناخت و طراحی پیام مسئلهمحور، مقاله طراحی پیام تبلیغاتی با مدل JTBD و ۷ مرحله کاربردی در سایت مؤسسه امین، مبنای تکمیلی مناسبی ارائه میدهد.
۷ مرحله اجرای آزمایش صفحه فرود
مرحله اول: هدف تبدیل را بهصورت دقیق تعریف کنید
پیش از شروع آزمایش، مشخص کنید موفقیت صفحه با چه معیاری سنجیده میشود.
هدف یک صفحه فروشگاهی ممکن است خرید قطعی باشد؛ درحالیکه صفحه معرفی دوره آموزشی میتواند برای دریافت درخواست مشاوره طراحی شده باشد.
برای مثال، هدف اصلی را میتوان چنین تعریف کرد:
«افزایش نسبت بازدیدکنندگان واجد شرایطی که فرم درخواست مشاوره را با موفقیت ثبت میکنند.»
این تعریف باید از عبارت مبهم «افزایش تعامل» دقیقتر باشد.
برای یک صفحه آموزشی، میتوان سه سطح نتیجه در نظر گرفت:
| سطح | شاخص | اهمیت |
|---|---|---|
| اولیه | کلیک روی دکمه | بررسی تعامل |
| میانی | ثبت موفق فرم | جذب سرنخ |
| نهایی | ثبتنام و پرداخت قطعی | نتیجه تجاری |
در یک آزمایش میتوان ثبت موفق فرم را معیار اصلی و ثبتنام قطعی را معیار تکمیلی انتخاب کرد.
این تفکیک باعث میشود موفقیت ظاهری صفحه با نتیجه نهایی فروش اشتباه گرفته نشود.
مرحله دوم: عملکرد فعلی صفحه را اندازهگیری کنید
بدون شناخت وضعیت اولیه، تعیین هدف و بررسی نتیجه آزمایش دشوار خواهد بود.
برای شروع، اطلاعات یک دوره مناسب را استخراج کنید.
دادههای موردنیاز میتوانند شامل تعداد بازدیدکنندگان واجد شرایط، فرمهای موفق، نرخ تبدیل، منبع ترافیک و تعداد سرنخهای واجد شرایط باشند.
فرمول نرخ تبدیل صفحه فرود
نرخ تبدیل = (تعداد کاربران تبدیلشده ÷ تعداد کاربران واجد شرایط آزمایش) × ۱۰۰
فرض کنید ۲ هزار کاربر یکتا وارد آزمایش شدهاند و ۸۰ نفر فرم را تکمیل کردهاند.
۸۰ ÷ ۲٬۰۰۰ × ۱۰۰ = ۴ درصد
بنابراین نرخ تبدیل اولیه برابر با ۴ درصد است.
در این مثال، هر کاربر فقط یک بار در مخرج و حداکثر یک بار در صورت کسر شمارش میشود.
اگر بهجای کاربر یکتا از تعداد جلسه استفاده میکنید، تعریف صورت و مخرج باید متناسب با همان واحد باشد.
مخلوط کردن تعداد کاربران با تعداد دفعات تکمیل فرم میتواند نتیجه را گمراهکننده کند.
استفاده از Google Analytics 4
برای شناخت صفحات ورودی سایت، میتوان از گزارش Landing Page در GA4 استفاده کرد.
بر اساس راهنمای رسمی Google Analytics درباره گزارش صفحه فرود، این گزارش امکان بررسی صفحات آغازکننده جلسه، منبع ترافیک و رویدادهای مهم کاربران را فراهم میکند.
البته برای اجرای آزمایش A/B و تفکیک دقیق نسخههای صفحه، معمولاً به تنظیمات ردیابی و ابزار آزمایش مناسب نیز نیاز خواهید داشت.
مرحله سوم: یک فرضیه قابل آزمایش بسازید
آزمایش مؤثر با تغییر تصادفی رنگ و جای عناصر آغاز نمیشود.
ابتدا باید مشخص کنید چرا فکر میکنید یک تغییر ممکن است بر عملکرد صفحه اثر بگذارد.
فرض کنید بررسی رفتار کاربران نشان میدهد تعداد زیادی از افراد صفحه دوره را مشاهده میکنند، اما روی دکمه درخواست مشاوره کلیک نمیکنند.
یک فرضیه ممکن است چنین باشد:
«اگر در تیتر اصلی به مسئله واقعی مدیران اشاره کنیم، ارتباط پیام با نیاز مخاطب روشنتر میشود و نرخ ثبت درخواست مشاوره افزایش پیدا میکند.»
این فرضیه سه جزء دارد:
مسئله مشاهدهشده: نرخ پایین ثبت درخواست.
تغییر پیشنهادی: اصلاح تیتر اصلی صفحه.
نتیجه مورد انتظار: افزایش نرخ تکمیل فرم.
برای هر آزمایش، بهتر است معیار موفقیت و دلیل انتخاب تغییر پیش از اجرا ثبت شوند.
مرحله چهارم: دو نسخه قابل مقایسه طراحی کنید
در تست A/B ساده، نسخه فعلی بهعنوان گروه کنترل باقی میماند.
سپس در نسخه دوم، یک تغییر اصلی اعمال میشود.
برای مثال:
| عنصر | نسخه A | نسخه B |
|---|---|---|
| تیتر اصلی | دوره تخصصی مدیریت کسبوکار | کسبوکارت به حضور دائمی تو وابسته است؟ |
| توضیحات | بدون تغییر | بدون تغییر |
| فرم | یکسان | یکسان |
| CTA | یکسان | یکسان |
| تصاویر | یکسان | یکسان |
به این ترتیب، اختلاف مشاهدهشده در نرخ تبدیل را میتوان با اعتبار بیشتری به تغییر تیتر نسبت داد؛ به شرط آنکه سایر شرایط آزمایش نیز کنترل شده باشند.
اگر تیتر، تصویر، فرم و قیمت را همزمان تغییر دهید، ممکن است نسخه دوم بهتر عمل کند، اما مشخص نخواهد شد کدام عنصر نقش اصلی را داشته است.
این کار در برخی آزمایشهای مقایسه طراحی کامل صفحه قابل قبول است؛ بااینحال، برای شناخت اثر یک عنصر مشخص، روش مناسبی نیست.
مرحله پنجم: کاربران را بهصورت تصادفی تقسیم کنید
فرض کنید قرار است ۴ هزار کاربر واجد شرایط وارد آزمایش شوند.
میتوان آنها را بهصورت تصادفی به دو گروه تقریباً هماندازه تقسیم کرد.
گروه A نسخه فعلی را مشاهده میکند و گروه B نسخه اصلاحشده را میبیند.
برای حفظ اعتبار آزمایش باید مراقب چند موضوع باشید.
نخست، یک کاربر نباید بدون دلیل در بازدیدهای مختلف میان نسخهها جابهجا شود.
همچنین منبع ترافیک، دستگاه کاربران و شرایط ورود باید تا حد امکان در گروهها متعادل باشد.
اگر نسخه A بیشتر به کاربران موبایل و نسخه B بیشتر به کاربران دسکتاپ نمایش داده شود، تفاوت تجربه دستگاه میتواند نتیجه را تحت تأثیر قرار دهد.
در نهایت، از ثبت تکراری یک کاربر بهعنوان چند شرکتکننده مستقل جلوگیری کنید.
مرحله ششم: نتیجه آزمایش را با داده کافی بررسی کنید
یکی از اشتباهات رایج، توقف آزمایش به محض مشاهده عملکرد بهتر یک نسخه است.
فرض کنید در روز اول، نسخه B نرخ تبدیل بالاتری دارد.
این اختلاف ممکن است ناشی از نوسان تصادفی باشد و با افزایش نمونه تغییر کند.
برای تصمیم دقیقتر، باید حجم نمونه، سطح عدمقطعیت و حداقل تغییر ارزشمند از نظر تجاری در نظر گرفته شوند.
در آزمونهای کلاسیک با حجم نمونه ثابت، بهتر است پیش از شروع تعداد نمونه و معیار توقف مشخص شود.
آزمایش نباید صرفاً به دلیل عبور موقت یک نتیجه از آستانه معناداری متوقف شود.
برای این منظور، استفاده از ابزارهای محاسبه حجم نمونه و تحلیل آماری مناسب توصیه میشود.
مرحله هفتم: نسخه مناسب را اجرا و نتیجه را پایش کنید
اگر دادهها نشان دهند نسخه جدید بهبود معنادار و ارزشمندی ایجاد کرده است، میتوان درباره اجرای گستردهتر آن تصمیم گرفت.
اما این تصمیم باید با شاخصهای جانبی نیز هماهنگ باشد.
برای مثال، ممکن است نسخه B فرمهای بیشتری دریافت کند، اما نسبت سرنخهای واجد شرایط کاهش یابد.
در چنین شرایطی، انتخاب نسخه برنده فقط با نرخ تکمیل فرم میتواند اشتباه باشد.
پس از اجرای تغییر نهایی نیز بهتر است عملکرد صفحه در دورههای بعدی پایش شود؛ زیرا رفتار مخاطبان و ترکیب ترافیک ممکن است تغییر کند.
مثال عملی تست A/B صفحه ثبتنام دوره آموزشی
فرض کنید یک مؤسسه آموزشی تصمیم دارد متن دکمه CTA صفحه معرفی دوره را آزمایش کند.
نسخه A:
«ثبت درخواست مشاوره»
نسخه B:
«دریافت راهنمای انتخاب دوره»
در این آزمایش، سایر اجزای صفحه ثابت هستند.
تمام اعداد جدول زیر فرضی هستند.
| شاخص | نسخه A | نسخه B |
|---|---|---|
| کاربران واجد شرایط | ۱٬۰۰۰ | ۱٬۰۰۰ |
| فرم موفق | ۴۰ | ۵۲ |
| نرخ تبدیل | ۴٪ | ۵٫۲٪ |
| اختلاف نسبت به نسخه A | — | ۱٫۲ واحد درصد |
| رشد نسبی مشاهدهشده | — | ۳۰٪ |
محاسبه رشد نسبی نرخ تبدیل
فرمول:
رشد نسبی = [(نرخ تبدیل B − نرخ تبدیل A) ÷ نرخ تبدیل A] × ۱۰۰
در مثال:
(۵٫۲ − ۴) ÷ ۴ × ۱۰۰ = ۳۰ درصد
از نظر توصیفی، نسخه دوم نرخ تبدیل مشاهدهشده بالاتری دارد.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
این جدول بهتنهایی اثبات نمیکند نسخه B واقعاً بهتر است.
با این حجم نمونه، اختلاف مشاهدهشده ممکن است حاصل نوسان تصادفی باشد.
برای نتیجهگیری معتبر باید آزمون آماری مناسب، فاصله اطمینان و طراحی آزمایش بررسی شوند.
بنابراین، عبارت «۳۰ درصد رشد قطعی» درباره این آزمایش صحیح نیست.
بیان دقیقتر چنین است:
«در نمونه فرضی، نسخه B نرخ تبدیل مشاهدهشده ۳۰ درصد بالاتری داشته، اما برتری آماری آن هنوز تأیید نشده است.»
چرا افزایش نرخ تبدیل همیشه به معنی افزایش فروش نیست؟
فرض کنید در مثال قبلی، اطلاعات متقاضیان به CRM منتقل شده و نتیجه پیگیریها ثبت شده است.
جدول زیر وضعیت نهایی دو گروه را نشان میدهد.
| شاخص | نسخه A | نسخه B |
|---|---|---|
| فرم موفق | ۴۰ | ۵۲ |
| سرنخ واجد شرایط | ۳۰ | ۲۸ |
| ثبتنام قطعی | ۸ | ۷ |
| نرخ ثبتنام به ازای بازدیدکننده | ۰٫۸٪ | ۰٫۷٪ |
تمام اعداد فرضی هستند.
در این حالت، نسخه B فرم بیشتری تولید کرده، اما تعداد سرنخ واجد شرایط و ثبتنام قطعی آن کمتر بوده است.
بااینحال، اختلاف فروش نیز به دلیل کوچک بودن نمونه، برای قضاوت قطعی کافی نیست.
این مثال نشان میدهد چرا باید میان نرخ تبدیل اولیه و کیفیت نتیجه نهایی تفاوت قائل شد.
برای مدیر بازاریابی، افزایش تعداد فرمها زمانی ارزش اقتصادی بیشتری دارد که به ایجاد فرصت فروش مناسب کمک کند.
در مقاله سنجش اثربخشی تبلیغات؛ ۷ شاخص اندازهگیری فروش کمپین، شاخصهای هزینه جذب مشتری، نرخ تبدیل و درآمد منتسب به تبلیغات بررسی شدهاند.
این معیارها میتوانند مکمل گزارش آزمایش صفحه فرود باشند.
چه بخشهایی از صفحه فرود را آزمایش کنیم؟
تمام عناصر صفحه ارزش یکسانی برای آزمایش ندارند.
اولویت باید با تغییراتی باشد که احتمال اثرگذاری بیشتری دارند و به یک مسئله مشاهدهشده پاسخ میدهند.
۱. تیتر اصلی صفحه
تیتر باید به مخاطب کمک کند موضوع صفحه و ارزش پیشنهاد را سریع تشخیص دهد.
برای مثال، در صفحه دوره مدیریتی میتوان پیام عمومی را با یک پیام مرتبط با مسئله مدیر مقایسه کرد.
تغییر تیتر زمانی اولویت دارد که شواهد نشان دهد بازدیدکنندگان با وجود ورود به صفحه، توجه یا تعامل کمی با پیشنهاد دارند.
۲. توضیح ارزش پیشنهادی
گاهی تیتر مناسب است، اما مخاطب نمیداند پس از ثبت درخواست چه چیزی دریافت میکند.
در چنین شرایطی، تغییر توضیح زیر تیتر میتواند موضوع آزمایش باشد.
برای مثال:
«اطلاعات دوره را دریافت کنید.»
در مقابل:
«سرفصلها، شیوه برگزاری و مسیر آموزشی دوره را بررسی کنید.»
نسخه دوم جزئیات بیشتری درباره نتیجه اقدام ارائه میدهد.
۳. متن دکمه CTA
متن دکمه باید اقدام بعدی را روشن کند.
عبارت عمومی «ارسال» ممکن است اطلاعات کمتری از «ثبت درخواست مشاوره» منتقل کند.
بااینحال، نمیتوان بدون آزمایش گفت کدام عبارت برای همه مخاطبان بهتر است.
۴. تعداد فیلدهای فرم
فرم طولانی میتواند زمان و تلاش بیشتری از کاربر بخواهد.
اما حذف همه فیلدها نیز ممکن است اطلاعات لازم برای تشخیص کیفیت سرنخ را از بین ببرد.
برای یک فرم درخواست مشاوره آموزشی، شاید نام، شماره تماس و دوره موردنظر اطلاعات اولیه کافی باشند.
البته این تصمیم به فرایند واقعی پذیرش و نیازهای تیم فروش بستگی دارد.
۵. محل نمایش فرم
بعضی صفحات فرم را در ابتدای محتوا قرار میدهند.
در مقابل، ممکن است فرم پس از معرفی ارزش دوره و پاسخ به پرسشهای مهم نمایش داده شود.
برای انتخاب محل مناسب، باید میزان آمادگی مخاطب و پیچیدگی تصمیم خرید بررسی شود.
۶. شواهد اعتماد
تجربه مشتریان قبلی، معرفی مدرس، نمونه خروجی واقعی و پاسخ به پرسشهای متداول میتوانند به کاهش ابهام کمک کنند.
اما اعتبار این عناصر به واقعی و قابلبررسی بودن آنها وابسته است.
استفاده از نظرات ساختگی یا ادعاهای اثباتنشده، راهکار مناسبی برای افزایش تبدیل نیست.
۷. ترتیب محتوای صفحه
در یک صفحه طولانی، ترتیب معرفی مسئله، مزایا، اطلاعات محصول، تجربه مشتری و فرم ممکن است بر تجربه کاربر اثر بگذارد.
گاهی مسئله اصلی، کمبود اطلاعات نیست؛ بلکه مخاطب برای پیدا کردن پاسخ پرسشهای خود باید بخشهای زیادی را جستوجو کند.
آزمایش ترتیب بخشها میتواند برای صفحات با ترافیک کافی مفید باشد.
چگونه فرم ثبتنام را برای افزایش تبدیل بهینه کنیم؟
فرم یکی از مهمترین نقاط اصطکاک در صفحات جذب سرنخ است.
برای بررسی آن، بهتر است ابتدا مشخص شود کاربران در کدام مرحله با مشکل مواجه میشوند.
برای مثال:
- چند نفر فرم را مشاهده کردهاند؟
- چه تعداد شروع به تکمیل فرم کردهاند؟
- چند نفر با خطای اعتبارسنجی مواجه شدهاند؟
- چه تعداد ثبت موفق داشتهاند؟
- چند درخواست تکراری یا نامعتبر ثبت شده است؟
نمونه آزمایش فرم
فرض کنید نسخه فعلی فرم دارای شش فیلد است:
۱. نام و نام خانوادگی
۲. شماره تماس
۳. شهر
۴. شغل
۵. سطح تحصیلات
۶. دوره موردنظر
نسخه آزمایشی تنها سه فیلد اولیه موردنیاز فرایند مشاوره را دارد.
در این شرایط، هدف اصلی میتواند بررسی نرخ ثبت موفق فرم باشد؛ اما کیفیت سرنخهای حاصل نیز باید کنترل شود.
اگر فرم کوتاهتر باعث افزایش درخواستهای بیکیفیت شود، تغییر جدید ممکن است هزینه تیم فروش را بالا ببرد.
نتیجه مدیریتی: کوتاهکردن فرم همیشه بهترین راهحل نیست؛ باید تناسب میان سهولت ثبت درخواست و کیفیت اطلاعات حفظ شود.
تست CTA؛ چه عبارتی برای دعوت به اقدام مناسبتر است؟
دعوت به اقدام باید با مرحله تصمیمگیری مخاطب هماهنگ باشد.
برای مثال، فردی که هنوز در حال شناخت دوره است، ممکن است آماده ثبتنام قطعی نباشد.
در چنین شرایطی، عبارت «دریافت راهنمای دوره» میتواند متناسب با مرحله بررسی باشد.
در مقابل، مخاطبی که سرفصلها، قیمت و شرایط دوره را مطالعه کرده، شاید به دنبال اقدام مستقیمتری باشد.
نمونه CTA بر اساس هدف
| هدف صفحه | CTA قابل آزمایش |
|---|---|
| دریافت اطلاعات | مشاهده جزئیات دوره |
| جذب لید | دریافت راهنمای دوره |
| درخواست ارتباط | ثبت درخواست مشاوره |
| رزرو رویداد | رزرو حضور در کارگاه |
| خرید | ادامه فرایند ثبتنام |
این عبارتها نمونههای پیشنهادی هستند.
انتخاب نهایی باید با نوع مخاطب، محتوای واقعی صفحه و نتیجه آزمایش هماهنگ شود.
همچنین دکمه نباید وعدهای متفاوت از اقدام واقعی ارائه دهد.
برای مثال، اگر کلیک روی «دریافت فایل رایگان» فقط یک فرم درخواست تماس باز میکند، متن دکمه ممکن است انتظار نادرستی ایجاد کند.
اعتبار آماری در تست A/B چیست؟
یکی از مهمترین مراحل آزمایش صفحه فرود، تشخیص این است که آیا اختلاف عملکرد مشاهدهشده قابل اتکاست یا ممکن است حاصل نوسان نمونه باشد.
در آزمونهای آماری کلاسیک، معمولاً فرض صفر بیان میکند که تفاوت واقعی میان دو نسخه وجود ندارد.
سپس دادهها بررسی میشوند تا مشخص شود تا چه اندازه با این فرض سازگارند.
برای مثال، مقدار p کمتر از ۰٫۰۵ در یک آزمون ازپیشتعریفشده میتواند شواهدی علیه فرض صفر ارائه دهد.
اما این عدد به معنی احتمال ۹۵ درصدی بهتر بودن نسخه B نیست.
حجم نمونه مناسب چقدر است؟
هیچ عدد ثابتی برای تمام آزمایشهای صفحه فرود وجود ندارد.
حجم نمونه موردنیاز به چند عامل وابسته است:
- نرخ تبدیل فعلی
- حداقل بهبود ارزشمند مورد انتظار
- سطح خطای پذیرفتهشده
- توان آماری موردنظر
- تعداد نسخهها و معیارهای آزمایش
برای مثال، تشخیص افزایش نرخ تبدیل از ۴ به ۴٫۲ درصد معمولاً به داده بسیار بیشتری نسبت به تشخیص تغییر از ۴ به ۸ درصد نیاز دارد.
برای برآورد حجم نمونه میتوان از ابزار محاسبه حجم نمونه Optimizely استفاده کرد.
توجه داشته باشید که نتایج ماشینحسابها ممکن است بهدلیل تفاوت روش آماری و مفروضات یکسان نباشند.
چه زمانی آزمایش را متوقف کنیم؟
بهتر است معیار توقف پیش از اجرای آزمایش تعیین شود.
در روشهای متعارف با حجم نمونه ثابت، توقف زودهنگام بر اساس نتیجه موقت میتواند احتمال نتیجهگیری اشتباه را افزایش دهد.
همچنین باید چرخه زمانی کسبوکار در نظر گرفته شود.
برای مثال، اگر رفتار کاربران در روزهای کاری و تعطیل تفاوت دارد، اجرای آزمایش فقط در یک روز ممکن است نماینده شرایط معمول نباشد.
بااینحال، اجرای طولانیتر بهتنهایی تضمینکننده اعتبار نیست.
مهم این است که طراحی و روش تحلیل با هدف آزمایش هماهنگ باشند.
چگونه تست A/B را در وردپرس و المنتور اجرا کنیم؟
برای سایتهایی که با WordPress و Elementor طراحی شدهاند، میتوان نسخههای متفاوتی از یک صفحه تهیه کرد.
اما ساخت دو صفحه در المنتور بهتنهایی یک تست A/B معتبر ایجاد نمیکند.
برای اجرای آزمایش، به سازوکاری نیاز دارید که کاربران را بهصورت تصادفی میان نسخهها تقسیم کند، تخصیص را پایدار نگه دارد و نتیجه هر گروه را جداگانه ثبت کند.
مرحله اول: نسخه اصلی صفحه را حفظ کنید
ابتدا از صفحه فعلی و تنظیمات آن نسخه پشتیبان بگیرید.
سپس فرضیه آزمایش را مشخص کنید تا تغییرات خارج از برنامه وارد نسخه جدید نشوند.
مرحله دوم: نسخه جایگزین بسازید
با کپی صفحه یا استفاده از قابلیتهای ابزار انتخابشده، تغییر اصلی را اعمال کنید.
برای مثال، فقط تیتر یا متن CTA را اصلاح کنید.
مرحله سوم: ابزار مناسب آزمایش را انتخاب کنید
ابزار انتخابی باید امکان تخصیص تصادفی کاربران، ثبت نسخه مشاهدهشده و اندازهگیری نتیجه را داشته باشد.
سازگاری با کش، قالب سایت، فرمها و افزونههای وردپرس نیز باید بررسی شود.
مرحله چهارم: رویداد تبدیل را ثبت کنید
برای فرم مشاوره، صرف کلیک روی دکمه ارسال کافی نیست.
بهتر است ثبت موفق فرم پس از تأیید ارسال اندازهگیری شود.
اگر امکان اتصال CRM وجود دارد، شناسه نسخه آزمایش را به رکورد سرنخ نیز منتقل کنید.
این کار کمک میکند کیفیت و فروش نهایی هر گروه در مراحل بعد بررسی شود.
مرحله پنجم: آزمایش فنی انجام دهید
پیش از ورود ترافیک واقعی، مسیر را روی موبایل و دسکتاپ بررسی کنید.
اطمینان پیدا کنید که:
- نسخهها بدون خطای ظاهری نمایش داده میشوند.
- یک کاربر بهطور ناخواسته مرتب میان نسخهها جابهجا نمیشود.
- فرمها در هر دو نسخه ارسال میشوند.
- رویدادهای تبدیل تکراری ثبت نمیشوند.
- منبع ترافیک و پارامترهای تبلیغاتی حفظ میشوند.
- صفحات با افزونه کش تداخل ندارند.
مرحله ششم: نتایج را بهصورت جداگانه گزارش کنید
داده هر نسخه باید با همان تعریف اولیه نرخ تبدیل محاسبه شود.
بهتر است نتایج موبایل و دسکتاپ نیز بهعنوان تحلیل تکمیلی بررسی شوند.
در نهایت، هر تحلیل بخشبندیشده باید با احتیاط تفسیر شود؛ زیرا بررسی تعداد زیادی زیرگروه میتواند احتمال مشاهده اختلافهای تصادفی را افزایش دهد.
آیا تست A/B به سئوی سایت آسیب میزند؟
اجرای صحیح تست A/B الزاماً مشکل سئو ایجاد نمیکند.
اما نحوه نمایش نسخهها و مدیریت آدرسهای آزمایشی اهمیت دارد.
در راهنمای رسمی Google Search Central درباره آزمایش A/B و سئو، چند نکته مهم توضیح داده شده است.
استفاده از Canonical در نسخههای دارای URL متفاوت
اگر نسخههای آزمایشی در آدرسهای جداگانه قرار دارند، گوگل توصیه میکند با استفاده از rel="canonical" در صفحات جایگزین، آدرس اصلی را بهعنوان نسخه ترجیحی معرفی کنید.
استفاده از ریدایرکت موقت
وقتی آزمایش با هدایت کاربر از URL اصلی به نسخه جایگزین انجام میشود، ریدایرکت موقت ۳۰۲ برای این وضعیت مناسبتر از انتقال دائمی ۳۰۱ است.
پرهیز از نمایش فریبنده محتوا
نباید با هدف دستکاری رتبه، محتوایی متفاوت برای ربات گوگل و کاربران واقعی نمایش داد.
این موضوع با مفهوم Cloaking ارتباط دارد و میتواند خلاف سیاستهای جستوجو باشد.
پایان دادن به آزمایش پس از تصمیمگیری
پس از اتمام آزمایش، نسخه انتخابشده باید در سایت اجرا شود و تنظیمات موقت غیرضروری حذف شوند.
طولانی نگه داشتن آزمایش بدون نیاز واقعی، رویکرد مناسبی برای مدیریت سایت نیست.
چگونه آزمایش صفحه فرود را در اکسل تحلیل کنیم؟
برای تحلیل اولیه، میتوانید جدول زیر را ایجاد کنید.
| ستون | عنوان |
|---|---|
| A | نسخه صفحه |
| B | کاربران واجد شرایط |
| C | فرمهای موفق یکتا |
| D | نرخ تبدیل |
| E | سرنخ واجد شرایط |
| F | ثبتنام قطعی |
| G | هزینه منتسب به گروه |
| H | هزینه هر ثبتنام |
فرض کنید ردیف دوم مربوط به نسخه A و ردیف سوم مربوط به نسخه B باشد.
فرمول نرخ تبدیل
در سلول D2:
=IFERROR(C2/B2,0)
قالب سلول را روی Percentage قرار دهید.
فرمول اختلاف نرخ تبدیل
برای محاسبه اختلاف مطلق نرخ تبدیل دو نسخه:
=D3-D2
اگر نرخها ۴ درصد و ۵٫۲ درصد باشند، نتیجه ۱٫۲ واحد درصد خواهد بود.
فرمول رشد نسبی
=IFERROR((D3-D2)/D2,0)
در مثال مورد بررسی، نتیجه ۳۰ درصد است.
فرمول هزینه جذب ثبتنام قطعی
اگر تعداد ثبتنامهای قطعی در F2 و هزینه قابل انتساب در G2 باشد:
=IF(F2>0,G2/F2,"")
این شاخص به شما کمک میکند عملکرد اقتصادی نسخهها را نیز بررسی کنید.
البته چنین فایل اکسلی، بدون تحلیل آماری مناسب، برتری قطعی یک نسخه را اثبات نمیکند.
پنج اشتباه رایج در آزمایش صفحه فرود
اشتباه اول: تغییر چند عنصر بدون طراحی آزمایش مناسب
وقتی چند عامل همزمان تغییر میکنند، تشخیص علت اختلاف عملکرد دشوار میشود.
اشتباه دوم: توقف آزمایش با اولین نتیجه مثبت
نوسانهای اولیه ممکن است با افزایش تعداد کاربران تغییر کنند.
اشتباه سوم: انتخاب برنده فقط با تعداد کلیک
کلیک بیشتر روی دکمه الزاماً به معنی ثبت درخواست، فروش یا سود بیشتر نیست.
اشتباه چهارم: مقایسه کاربران با شرایط متفاوت
اگر مخاطبان دو نسخه از کانالها یا دستگاههای متفاوتی وارد شده باشند، مقایسه ممکن است دچار سوگیری شود.
اشتباه پنجم: بیتوجهی به کیفیت سرنخها
افزایش تعداد فرمهای موفق بدون بررسی نتیجه فروش میتواند هزینه پیگیری را افزایش دهد.
برنامه اجرایی ۳۰ روزه بهینهسازی صفحه فرود
برنامه زیر یک الگوی پیشنهادی است و برای صفحات کمترافیک ممکن است زمان بیشتری لازم باشد.
| بازه | فعالیت | خروجی |
|---|---|---|
| روز ۱ تا ۵ | بررسی عملکرد فعلی و خطاهای اندازهگیری | گزارش پایه |
| روز ۶ تا ۱۰ | تدوین فرضیه و محاسبه حجم نمونه | طرح آزمایش |
| روز ۱۱ تا ۱۵ | طراحی نسخه جایگزین و تست فنی | صفحه آماده |
| روز ۱۶ تا ۲۵ | اجرای آزمایش طبق طرح | دادههای آزمایش |
| روز ۲۶ تا ۳۰ | بررسی نتایج در صورت کافی بودن داده | تصمیم اولیه |
این زمانبندی به معنی پایان قطعی آزمایش در روز سیام نیست.
اگر حجم نمونه موردنیاز تأمین نشده باشد، باید دوره آزمایش مطابق طرح افزایش یابد یا نتیجه را غیرقطعی گزارش کرد.
چکلیست اجرای تست A/B صفحه فرود
پیش از آغاز آزمایش موارد زیر را کنترل کنید:
-
هدف اصلی صفحه مشخص شده است.
-
شاخص تبدیل بهصورت دقیق تعریف شده است.
-
دادههای اولیه قابل اعتماد هستند.
-
فرضیه آزمایش ثبت شده است.
-
تغییر اصلی نسخه جدید مشخص است.
-
کاربران بهصورت تصادفی تقسیم میشوند.
-
یک کاربر بهطور ناخواسته چند بار شمارش نمیشود.
-
حجم نمونه و معیار توقف بررسی شدهاند.
-
فرمها و رویدادهای تبدیل آزمایش شدهاند.
-
کیفیت سرنخها در کنار تعداد آنها سنجیده میشود.
-
نسخه موبایل و دسکتاپ کنترل شده است.
-
تنظیمات سئوی صفحات آزمایشی بررسی شدهاند.
-
نتیجه آزمایش همراه با عدمقطعیت گزارش میشود.
-
پس از انتخاب نسخه، عملکرد واقعی پایش خواهد شد.
جمعبندی؛ افزایش نرخ تبدیل باید بر اساس آزمایش باشد
آزمایش صفحه فرود یکی از روشهای کاربردی برای بهبود عملکرد صفحات فروش و جذب سرنخ است.
در این فرایند، تیم بازاریابی ابتدا یک مسئله مشخص را شناسایی میکند و سپس با طراحی فرضیه، تغییر کنترلشده و اندازهگیری رفتار کاربران، درباره اصلاح صفحه تصمیم میگیرد.
تیتر، توضیحات، فرم و CTA میتوانند گزینههای مناسبی برای آزمایش باشند؛ اما هیچ تغییر ظاهری بهتنهایی افزایش نرخ تبدیل را تضمین نمیکند.
علاوه بر این، تعداد فرمهای تکمیلشده فقط بخشی از نتیجه است.
برای تصمیمگیری اقتصادی باید کیفیت سرنخها، میزان فروش و هزینه جذب مشتری نیز بررسی شوند.
هدف تست A/B صرفاً پیدا کردن نسخهای با کلیک بیشتر نیست؛ هدف این است که با شواهد معتبر، تجربه مخاطب و نتیجه واقعی کسبوکار را بهبود دهیم.
یادگیری بازاریابی و مدیریت فروش در مؤسسه امین
بهینهسازی صفحه فرود، یکی از اجزای مدیریت بازاریابی دیجیتال است.
برای تبدیل ورودی سایت به مشتری واقعی، شناخت مخاطب، طراحی پیشنهاد مناسب، مدیریت فرایند فروش و تحلیل دادهها باید در کنار یکدیگر قرار گیرند.
در مسیر آموزشی مؤسسه آموزش عالی آزاد امین، موضوعاتی مانند بازاریابی، مدیریت تبلیغات، فروش و تصمیمگیری مدیریتی مورد توجه قرار میگیرند.
اگر مدیر یا صاحب کسبوکاری هستید و میخواهید فرایندهای بازاریابی و فروش مجموعه خود را ساختاریافتهتر مدیریت کنید، از طریق صفحه دوره مدیریت کسبوکار MBA در مشهد با مسیر آموزشی امین آشنا شوید و برای دریافت مشاوره انتخاب دوره اقدام کنید.
سؤالات متداول درباره آزمایش صفحه فرود
آزمایش صفحه فرود چیست؟
فرایندی برای مقایسه نسخههای متفاوت یک صفحه و بررسی اثر تغییرات بر رفتار کاربران و شاخصهای تبدیل است.
تست A/B چگونه انجام میشود؟
ابتدا هدف و فرضیه مشخص میشود. سپس کاربران بهصورت تصادفی میان نسخه کنترل و نسخه آزمایشی تقسیم میشوند و نتایج با روش مناسب تحلیل میشوند.
نرخ تبدیل صفحه فرود چگونه محاسبه میشود؟
تعداد کاربران تبدیلشده بر تعداد کاربران واجد شرایط تقسیم و حاصل در ۱۰۰ ضرب میشود. تعریف دقیق صورت و مخرج باید با واحد اندازهگیری آزمایش هماهنگ باشد.
آیا کوتاه کردن فرم همیشه نرخ تبدیل را افزایش میدهد؟
خیر. فرم کوتاه ممکن است اصطکاک ثبت درخواست را کاهش دهد، اما نتیجه به مخاطب، نوع خدمت و اطلاعات ضروری فرایند فروش بستگی دارد.
بهترین متن CTA برای صفحه فروش چیست؟
یک متن ثابت برای همه صفحات وجود ندارد. عبارت مناسب باید اقدام بعدی را روشن کند و با هدف صفحه و مرحله تصمیمگیری مخاطب هماهنگ باشد.
چند بازدید برای تست A/B لازم است؟
تعداد موردنیاز به نرخ تبدیل اولیه، اندازه تغییری که قصد شناسایی آن را دارید و معیارهای آماری بستگی دارد. یک عدد ثابت برای همه آزمایشها وجود ندارد.
آیا تست A/B باعث افت رتبه گوگل میشود؟
اجرای صحیح آزمایش الزاماً به سئو آسیب نمیزند. رعایت اصول Canonical، ریدایرکت موقت و خودداری از نمایش فریبنده محتوا اهمیت دارد.
آیا میتوان تست A/B را در وردپرس اجرا کرد؟
بله. برای این کار باید از ابزار یا سازوکاری استفاده شود که تقسیم تصادفی کاربران، حفظ تخصیص، ثبت تبدیل و تحلیل نتیجه را پشتیبانی کند.
آیا افزایش نرخ تبدیل فرم به معنی افزایش فروش است؟
خیر. باید کیفیت سرنخها، نرخ تبدیل به مشتری و ارزش اقتصادی فروش نیز بررسی شوند.




